Birinci Dünya Savaşı sırasında İtilaf Devletleri, Avrupa’da savaşın çıkmaza girmesi üzerine yeni bir cephe açmayı planladı. Amaç, Çanakkale üzerinden İstanbul’u ele geçirerek Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmak ve Almanya ile bağlantısını kesmekti.
İngiltere’nin Mısır’daki güçlerini Çanakkale Boğazı’na yönlendirmesiyle süreç hızlandı. İtilaf donanması, 19 Şubat 1915’te boğaz girişindeki Osmanlı tabyalarını yoğun bombardımana tuttu. Hava şartları nedeniyle ara verilen saldırılar, Şubat sonu ve Mart başında devam etti.
Osmanlı savunmasının önemli unsurlarından biri olan Nusret Mayın Gemisi, 17-18 Mart gecesi Erenköy Koyu’na döşediği mayınlarla savaşın seyrini değiştirdi.
18 Mart sabahı büyük bir taarruza başlayan İtilaf donanması, gün boyu süren çarpışmaların ardından ağır kayıplar verdi. Fransız “Bouvet” ile İngiliz “Irresistible” ve “Ocean” zırhlıları batarken, birçok gemi de hasar aldı. Bu gelişmeler üzerine İtilaf güçleri geri çekilmek zorunda kaldı.
Yaklaşık yedi saat süren bu tarihi mücadele, Türklerin kesin zaferiyle sonuçlandı ve tarihe “Çanakkale Deniz Zaferi” olarak geçti.
Deniz zaferinin ardından başlayan kara savaşlarında Mustafa Kemal Paşa önderliğindeki Türk ordusu, İtilaf Devletleri’ne karşı destansı bir direniş sergiledi. Mehmetçik’in kararlılığı sayesinde Çanakkale geçilemedi ve bu zafer, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesine ilham veren en önemli simgelerden biri oldu.
Arife SALMAN
