Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye tarafından kurulan yapı, başlangıçta “Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi” adıyla faaliyet gösterdi. Özbekistan’ın katılımıyla üye sayısı beşe yükseldi. Türkmenistan, Macaristan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ise gözlemci statüsünde yer alıyor.
Teşkilatın adı, 12 Kasım 2021’de İstanbul’da düzenlenen Devlet Başkanları 8’inci Zirvesi’nde “Türk Devletleri Teşkilatı” olarak değiştirildi. 3 Ekim, Türk Dünyası’nda Türk Devletleri İşbirliği Günü olarak kutlanıyor.
İŞ BİRLİĞİ ALANLARI GENİŞLİYOR
Merkezi İstanbul’da bulunan TDT; ekonomi, siyaset, eğitim, kültür, savunma, güvenlik, ulaştırma, gümrük, turizm ve spor gibi alanlarda üye ülkeler arasındaki iş birliğini geliştirmeyi hedefliyor.
Devlet Başkanları Konseyi, Dışişleri Bakanları Konseyi, Aksakallar Konseyi, Kıdemli Memurlar Komitesi ve Sekretarya, teşkilatın temel organlarını oluşturuyor. TDT ayrıca TÜRKPA, TÜRKSOY, Türk Akademisi, Türk Yatırım Fonu ile Türk Kültür ve Miras Vakfı gibi ortak kurumlar için çatı kuruluş işlevi görüyor.
Teşkilat, Birleşmiş Milletler (BM), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT), İslam İşbirliği Teşkilatı ve Dünya Gümrük Örgütü gibi uluslararası kuruluşlarla da iş birliği yürütüyor. Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de açılan temsilcilikle TDT’nin Avrupa’daki görünürlüğünün ve bölgedeki kurumlarla ilişkilerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
ORTAK ALFABE VE 2040 VİZYONU
TDT’nin “Türk Dünyası-2040 Vizyonu” belgesi; siyasi dayanışmanın güçlendirilmesi, ekonomik ve teknik iş birliğinin artırılması, halklar arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi ve ortak tarihî-kültürel mirasın korunması için uzun vadeli hedefler ortaya koyuyor.
Türk Akademisi bünyesindeki Türk Dünyası Ortak Alfabe Komisyonu da 34 harften oluşan Ortak Türk Alfabesi üzerinde uzlaştı. Teşkilat çatısı altında ulaştırma, ticaret, savunma ve güvenlik alanlarındaki iş birliğinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar da sürüyor.
Esra M. ÇETİN
