Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, Türkiye’nin NATO üyeliğinin ilk yıllarına ait tarihî film arşivini erişime açtı. Arşivde, 1952-1959 yılları arasında çekilen ve Türkiye’nin NATO bünyesindeki diplomatik, askerî ve siyasi faaliyetlerini belgeleyen görüntüler yer alıyor.
Arşivde bulunan kayıtlar arasında dönemin Başbakanı Adnan Menderes’in 16-19 Aralık 1957 tarihlerinde Paris’te düzenlenen NATO Hükûmet Başkanları Toplantısı’na katılımına ilişkin görüntüler de bulunuyor. Görüntülerde Menderes’in NATO liderleriyle temasları, Fransa Başbakanı Félix Gaillard ile görüşmesi, NATO Karargâhı ziyareti ve Türkiye heyetinin diplomatik görüşmeleri yer alıyor. Toplantıya Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu da katıldı.
Arşivde ayrıca Türkiye’nin 1952 yılında NATO’ya katılmasının ardından düzenlenen Atlantik Konseyi Toplantısı sonrasında Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü’nün yaptığı açıklamaları içeren görüntüler de bulunuyor.
Film arşivinde, 1953 yılında Güneydoğu Avrupa’da gerçekleştirilen NATO tatbikatlarına ait kayıtlar da yer alıyor. Türkiye, Yunanistan ve İtalya’nın da katıldığı tatbikatlar, Türkiye’nin NATO bünyesindeki ilk ortak askerî faaliyetleri arasında gösteriliyor.
Kayıtlar arasında Türkiye ile Yunanistan’ın NATO üyeliğinin ardından iki ülkenin deniz kuvvetleri komutanları arasında gerçekleştirilen resmî ziyaretlere ilişkin görüntüler ile NATO Enformasyon Servisi tarafından hazırlanan “NATO Göklerde” adlı film de bulunuyor. Yapımda askerî ve sivil havacılık alanındaki koordinasyon ile NATO’nun hava savunma uygulamalarına yer veriliyor.
Arşivdeki bir diğer kayıt ise NATO’nun kuruluşunun 10. yılı dolayısıyla 1959 yılında düzenlenen törene ait görüntülerden oluşuyor. Koramiral Fahri Korutürk’ün katıldığı törene ilişkin görüntüler de ilk kez kamuoyunun erişimine sunuldu.
Sinema Genel Müdürlüğü tarafından erişime açılan film arşivi, Türkiye’nin NATO üyeliğinin ilk yıllarına ilişkin diplomatik, askerî ve siyasi faaliyetleri belgeleyen tarihî kayıtları araştırmacılar ve kamuoyunun kullanımına açıyor.
Arife SALMAN
