Uzayda sürdürülebilir yaşamın temel unsurlarından biri olan bitki üretimine yönelik araştırmalar devam ediyor. Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Rengin Özgür Uzilday, uzay biyolojisi alanında yürüttüğü çalışmalarla uzay tarımı araştırmalarına katkı sağlıyor.
Uzay ortamında bitki yetiştirme ve dayanıklı türler geliştirme üzerine çalışmalar yürüten Uzilday, mikro yerçekiminin bitki gelişimi üzerindeki etkilerini inceliyor. Araştırmalarda, özellikle çevresel stres koşullarına dayanıklı bitki türlerinin geliştirilmesine odaklanılıyor.
Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı’nın Uluslararası Uzay İstasyonu’nda gerçekleştirdiği bilimsel deneyler kapsamında da çeşitli bitkiler üzerinde çalışmalar yapıldı. Bu deneylerde, tuz stresine maruz bırakılan bitkilerin uzay ortamındaki tepkileri analiz edildi. Elde edilen verilerin, uzun süreli uzay görevlerinde tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından önem taşıdığı belirtiliyor.
Türkiye Uzay Ajansı koordinasyonunda yürütülen projelerde ise farklı bitki tohumları uzaya gönderilerek mutasyon süreçleri gözlemlendi. Bu çalışmalarla, kuraklık ve zorlu çevre koşullarına daha dayanıklı bitki türlerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.
Ayrıca Ay ve Mars toprağına benzer regolit ortamında bitki yetiştirilmesine yönelik deneyler de sürdürülüyor. Bu araştırmaların hem uzay çalışmaları hem de dünya tarımı için kullanılabilecek veriler sunması hedefleniyor.
Özden KARAKAYA
