Sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda yürütülen Sıfır Atık Projesi; atıkların kaynağında azaltılması, geri dönüşümün artırılması ve doğal kaynakların korunmasını hedefliyor. Uygulamalar sayesinde çevre kirliliğinin azaltılması ve kaynakların daha verimli kullanılması amaçlanıyor.
Proje kapsamında bugüne kadar 217 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemi’ne geçildi. 2017 yılında yüzde 13 olan geri kazanım oranı, yıllar içinde artarak 2024 yılında yüzde 36,08’e, 2025 yılında ise yüzde 37,53’e yükseldi. Türkiye’nin 2035 yılına kadar bu oranı yüzde 60’a, 2053 yılına kadar ise yüzde 70’e çıkarmayı hedeflediği bildirildi.
Sıfır Atık Projesi kapsamında çevre, enerji ve doğal kaynak kullanımında önemli tasarruflar sağlandı. Geri dönüştürülen atıklar sayesinde milyonlarca hanenin elektrik ihtiyacına eş değer enerji tasarrufu elde edilirken, su ve petrol tüketiminde de önemli düşüşler kaydedildi. Ayrıca atık depolama alanı ihtiyacının azalması ve sera gazı salınımının düşürülmesiyle çevresel etkilerin azaltıldığı belirtildi.
Projeyle birlikte milyonlarca ağacın kesilmesinin önüne geçilirken, karbon salınımında da ciddi düşüş sağlandı. Bu kapsamda elde edilen kazanımlar, projenin hem çevresel hem de ekonomik açıdan önemli katkılar sunduğunu ortaya koydu.
Sıfır Atık Projesi, uluslararası alanda da karşılık buldu ve Birleşmiş Milletler nezdinde küresel bir çevre hareketine dönüştü. 30 Mart’ın “Uluslararası Sıfır Atık Günü” olarak ilan edilmesiyle proje dünya genelinde farkındalık oluşturmaya devam ediyor.
Eğitim çalışmaları kapsamında ise yaklaşık 28 milyon kişiye sıfır atık bilinci kazandırıldı. Okullardan kamu kurumlarına, belediyelerden uluslararası iş birliklerine kadar birçok alanda yürütülen çalışmalarla sıfır atık yaklaşımı yaygınlaştırıldı.
Depozito Yönetim Sistemi, geri dönüşüm sürecini destekleyen önemli uygulamalardan biri olarak 53 ilde hayata geçirildi. Ambalaj atıklarının kaynağında ayrıştırılmasını teşvik eden sistem sayesinde milyonlarca ambalaj geri dönüşüme kazandırıldı.
Ayrıca, denizlerin temizlenmesine yönelik çalışmalar kapsamında yürütülen “Sıfır Atık Mavi” projesi ile deniz çöplerinin toplanması ve çevre bilincinin artırılması hedefleniyor. Türkiye, bu çalışmalarla deniz kirliliğiyle mücadelede de önemli bir mesafe kat etti.
Sıfır Atık Projesi, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir üretim ve tüketim ile çevre dostu yaşam anlayışının yaygınlaşmasına katkı sunarak hem bugünü hem de geleceği korumayı amaçlıyor.
Arife SALMAN
