Barselona Üniversitesinde yürütülen klinik çalışmada, domateste bulunan antioksidanlardan likopenin beyin fonksiyonları üzerindeki etkisi incelendi. Araştırmaya 42 orta yaşlı yetişkin katıldı.
Katılımcılar üç ay boyunca her gün 35 gram salça tüketti. Araştırma sonunda yapılan zihinsel testlerde seçici dikkat düzeyinde artış ve çağrışımsal bellekte hafif iyileşme görüldü.
Çalışmaya katılan 14 kişiye uygulanan beyin taramalarında ise likopen seviyesindeki artışla birlikte büyük ölçekli beyin ağlarının bağlantılarında değişiklikler tespit edildi.
SALÇA TÜKETİMİ KANDAKİ LİKOPEN SEVİYESİNİ ARTIRDI
Çapraz geçişli olarak tasarlanan araştırmada katılımcılar, üç ay boyunca günlük salça tükettikleri beslenme programının yanı sıra likopen bakımından düşük bir beslenme programı da uyguladı. İki dönem arasında bir aylık ara verildi.
Beslenme programlarının ardından yapılan kan tahlillerinde, salça tüketilen dönemde kandaki likopen seviyesinin belirgin şekilde arttığı görüldü. Beyin gelişimiyle ilişkili BDNF proteininde ise artış eğilimi tespit edildi.
Beyin taramalarında, salça tüketimi sonrasında beynin ön-duvarsal ve işitsel ağlarındaki dinlenme hali bağlantılarında değişiklikler belirlendi.
PİŞMİŞ DOMATESTE LİKOPEN EMİLİMİ DAHA YÜKSEK
Araştırmada, pişirme işleminin domatesin hücre yapısını parçalayarak likopenin vücut tarafından emilimini kolaylaştırdığı belirtildi. Bu nedenle pişmiş domates ve salçanın, çiğ domatese kıyasla vücut tarafından kullanılabilir likopen miktarını artırabileceği değerlendirildi.
Araştırmanın ilk bulguları, düzenli salça tüketiminin beyin fonksiyonlarıyla ilişkili bazı değişikliklerle bağlantılı olabileceğini gösterdi. Ancak bu değişikliklerin uzun vadeli etkilerinin belirlenebilmesi için daha geniş katılımlı ve uzun süreli çalışmalara ihtiyaç duyuluyor.
Esra M. ÇETİN
