Bu yıl mart ayında uzaya fırlatılan NASA’ya ait SPHEREx gözlemevi, gökyüzünün tamamını kapsayan ilk büyük ölçekli haritalama çalışmasını başarıyla tamamladı. Çalışmanın, modern astronominin en temel sorularından biri olan evrenin nasıl oluştuğu ve zaman içinde nasıl şekillendiğinin anlaşılmasına önemli katkı sağlaması hedefleniyor.
Toplanan verilerin, Büyük Patlama’dan sonraki ilk anlarda yaşanan süreçlerin evrendeki galaksi dağılımını nasıl etkilediğini ortaya koyması bekleniyor. Bilim insanları, bu sayede galaksilerin gizemli evrimini daha ayrıntılı biçimde inceleme imkânı elde edecek.
KOZMİK YAPILAR DAHA NET İNCELENEBİLECEK
Yaklaşık altı aylık gözlemler sonucunda elde edilen veri seti, gökyüzünün 102 farklı dalga boyunda oluşturulmuş haritalarından oluşuyor. Bu kapsamlı çalışma, gökbilimcilere evrendeki nesneler hakkında daha önce ulaşılamayan ayrıntılı bilgiler sunuyor.
SPHEREx verilerinin, evrenin 13,8 milyar yıllık kozmik tarihinde galaksilerin geçirdiği evrimi incelemeye ve yaşamın temel yapı taşlarının uzaydaki dağılımını anlamaya katkı sağlaması öngörülüyor.
Kuzey ve Güney kutupları arasında günde yaklaşık 15 tur atarak Dünya’yı tarayan teleskobun, görev süresi boyunca gökyüzünü üç kez daha baştan sona haritalaması planlanıyor. Her yeni taramayla birlikte verilerin daha da ayrıntılandırılacağı ve mevcut haritalarla birleştirilecek gözlemlerin evrenin başlangıcına dair önemli sorulara yanıt sunabileceği ifade ediliyor.
Elif SAĞLAM
