Anadolu’da Milli Mücadelenin örgütlenmesinde önemli bir aşama olan Sivas Kongresi, Mustafa Kemal Paşa’nın 22 Haziran 1919’da yayımlanan Amasya Genelgesi ile yaptığı çağrının ardından gerçekleştirildi.
Mustafa Kemal Paşa, 27 Haziran 1919’da Sivas’a gelerek kentte milli bir kongre düzenlenmesi yönündeki çalışmaları sürdürdü. Erzurum Kongresi’nin ardından 2 Eylül 1919’da yeniden Sivas’a gelen Mustafa Kemal Paşa, 18 Aralık 1919’a kadar şehirde kaldı.
KONGRE 4 EYLÜL’DE BAŞLADI
Mustafa Kemal Paşa başkanlığındaki kongre, 4 Eylül 1919’da saat 14.00’te bugün Atatürk ve Kongre Müzesi olarak kullanılan binada başladı. Kongrenin resmi çalışmaları 7 gün sürdü.
Kongrede ülkenin içinde bulunduğu durum ve Milli Mücadele’nin yürütülmesine ilişkin çeşitli konular ele alındı. 8 ve 9 Eylül’de manda konusu görüşülürken, kongre 11 Eylül 1919’da sonuç bildirgesinin yayımlanmasıyla sona erdi.
Kongrede alınan kararlar arasında manda ve himayenin kabul edilmemesi de yer aldı. Kararlar, 12 Eylül 1919’da halkın katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda kamuoyuna açıklandı.
MİLLİ İRADE ANLAYIŞI ÖNE ÇIKTI
Sivas Kongresi’nde Anadolu ve Rumeli’deki milli cemiyetlerin tek çatı altında birleştirilmesi ve ülkenin bütününü temsil edecek bir Temsil Heyeti oluşturulması kararlaştırıldı.
Kongreyle birlikte Milli Mücadele’nin örgütlenmesinde merkezi bir yapı oluşturulurken, milli egemenlik ve milli irade anlayışının devlet yönetimine yansımasının önemli adımlarından biri atıldı.
Sivas Kongresi’nin ardından Temsil Heyeti’nin faaliyetleri devam etti. Mustafa Kemal Paşa ve beraberindeki heyet, 27 Aralık 1919’da Ankara’ya geçti. Milli Mücadele sürecinde yaşanan gelişmelerin ardından 9 Eylül 1922’de İzmir’in kurtarılmasıyla askeri mücadele sona erdi. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi.
Arife SALMAN
