Dünya’dan milyarlarca ışık yılı uzaklıkta gözlemlenen ve “kozmik mavi patlamalar” olarak adlandırılan gizemli ışık parlamalarının kaynağı netlik kazandı. Gökbilimciler, bu olağanüstü parlaklıkta gerçekleşen olayların klasik bir yıldız patlaması olan süpernovalarla değil, kara deliklerin çevresindeki dev yıldızları güçlü yerçekimi etkisiyle parçalamaları sonucu oluştuğunu belirledi.
Araştırmalarda incelenen AT 2024wpp adlı sinyalin özelliklerinin, bilinen süpernova patlamalarından belirgin şekilde farklı olduğu tespit edildi. Gözlemler, Güneş’ten çok daha büyük kütleye sahip kara deliklerin, yakınlarındaki yıldızları saniyeler içinde zayıflatıp parçalayarak yok ettiğini ve bu süreçte ortaya çıkan aşırı enerji ile ışınımın güçlü mavi parıltılara neden olduğunu ortaya koydu.
Milyarlarca ışık yılı uzaklıktan dahi gözlemlenebilen bu mavi patlamalar, astronomların “Yıldız Parçalanma Olayı” (Tidal Disruption Event) olarak tanımladığı süreç sonucunda meydana geliyor. Kara deliğin yoğun çekim gücü, yıldız maddesini uzun ve ince filamentler hâline getirirken, bu maddenin çevrede birikmesiyle ortaya çıkan etkileşim; X ışınlarından ultraviyoleye kadar uzanan geniş bir ışınım spektrumuna yol açıyor.
Araştırmacılar, bu keşfin evrendeki en şiddetli ve gizemli kozmik olaylardan birinin anlaşılmasına önemli katkı sağladığını vurguladı. Bilim insanlarına göre, uzayda sıradan bir parıltı gibi görünen bu ışık patlamalarının ardında, son derece çarpıcı ve karmaşık fiziksel süreçler yatıyor.
Özden KARAKAYA
