Bilim dünyasında uzun süredir tartışılan “Arılar gerçekten sayı sayabiliyor mu?” sorusu, yeni bir araştırmayla yeniden gündeme geldi. Araştırmaya göre arılar, yalnızca şekil ve desen farklarını değil, sayısal değerleri de algılayabiliyor.
İtalya’daki University of Trento ile Avustralya’daki Monash University bünyesinde çalışan araştırmacıların yürüttüğü çalışmada, arıların bilişsel yetenekleri ayrıntılı şekilde incelendi. Araştırmacılar, önceki deneylere yönelik eleştirileri dikkate alarak arıların dünyayı nasıl gördüğünü anlamaya odaklandı.
Daha önce yapılan deneylerde arılara belirli sayılarla ilişkilendirilen semboller öğretilmiş, ardından farklı sayıda şekiller içeren kartlar gösterilerek seçim yapmaları istenmişti. Arıların bu testlerde yüksek başarı göstermesi, onların temel düzeyde sayısal işlem yapabildiği şeklinde yorumlanmıştı. Ancak bazı bilim insanları, arıların sayıları algılamaktan ziyade görsel yoğunluğu fazla olan şekilleri seçtiğini savunuyordu. Arıların düşük çözünürlüklü bir görme sistemine sahip olması da bu görüşü destekleyen unsurlar arasında yer alıyordu.
Yeni araştırmada ise bilim insanları, önceki deneylerde kullanılan görselleri arıların görme kapasitesine göre yeniden değerlendirdi. Bu amaçla arıların görsel algısını taklit eden matematiksel modeller kullanıldı. Analizler sonucunda, nesne sayısı arttıkça görüntünün arılar için her zaman daha karmaşık hâle gelmediği tespit edildi. Bu durum, arıların yalnızca görsel karmaşıklığa göre seçim yapmadığını ortaya koydu.
Araştırmacılar, elde edilen bulguların arıların doğrudan sayısal miktarı algılayabildiği görüşünü güçlendirdiğini belirtti. Çalışmanın sonuçları Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayımlandı.
Araştırmada ayrıca, hayvan zekâsını değerlendirirken insan merkezli bakış açısının yeterli olmadığı ve her canlının kendi algı sistemi çerçevesinde incelenmesi gerektiği vurgulandı. Bilim insanları, bu bulguların yalnızca arıların bilişsel kapasitesini anlamakla kalmayıp, hayvan davranışları ve yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesi gibi alanlarda da yeni araştırmalara kapı aralayabileceğini ifade etti.
Özden KARAKAYA
