Daha uzun yaşamak, sağlıklı yaşamakla aynı anlama gelmiyor. Önemli olan, yaşamın ne kadarının ciddi fiziksel ve ruhsal hastalıklardan uzak geçtiği. Yeni bir araştırma, yalnızlık ve sosyal izolasyonun bu süreyle ilişkili olabileceğini gösteriyor.
ABD’de yalnızlık ve sosyal izolasyon yaygın. 2023 tarihli bir rapora göre ABD’li yetişkinlerin yaklaşık yarısı kendini yalnız hissediyor; benzer bir oran da sosyal açıdan izole yaşıyor. Önceki araştırmalar bu iki durumu sağlık sorunları ve erken ölümle ilişkilendirmişti. Ancak sağlıklı geçirilen yaşam süresi üzerindeki etkileri daha az incelenmişti.
RUH SAĞLIĞINDA DAHA BÜYÜK FARK
Tulane Üniversitesi araştırmacılarının Nature Communications dergisinde yayımlanan gözlemsel çalışması, yalnızlık ve sosyal izolasyon yaşayan kişilerin hastalıklardan uzak geçirebileceği sürenin daha kısa olabileceğini ortaya koydu.
Araştırmanın başyazarı Profesör Lu Qi, yalnızlık ve sosyal izolasyonun hem fiziksel hem de ruhsal hastalıklardan uzak yaşam süresiyle ilişkili olduğunu belirtti.
Yalnızlık ile sosyal izolasyon farklı durumları anlatıyor. Sosyal izolasyon, kişinin ne sıklıkta ve ne ölçüde başkalarıyla ilişki kurduğuyla ilgili. Yalnızlık ise kişinin ilişkilerinden ne kadar memnun olduğuna dair kişisel bir his. Bu nedenle sık sık insanlarla görüşen biri de kendini yalnız hissedebilir.
Araştırmacılar, zayıf sosyal bağların stres, uyku ve sağlık alışkanlıkları üzerinden sağlığı etkileyebileceğini düşünüyor. Ancak çalışma gözlemsel olduğu için yalnızlığın ya da sosyal izolasyonun doğrudan hastalığa yol açtığını kanıtlamıyor.
ERKEKLERDE RUH SAĞLIĞI FARKI DAHA BELİRGİN
Araştırmacılar, yaşları 40 ile 69 arasında değişen 277 bin 489 yetişkinin verilerini inceledi. Çalışma başladığında katılımcılarda diyabet, kalp ve akciğer hastalıkları, demans, kanser, depresyon ya da anksiyete bulunmuyordu.
Ekip, katılımcıların 50 yaşından itibaren bu hastalıkları geliştirmeden geçirmeleri beklenen süreyi hesapladı. Hem yalnızlık hem de sosyal izolasyon yaşayanlarda en büyük farklar görüldü.
Fiziksel hastalıklar açısından, bu iki durumu da yaşamayanlara kıyasla hastalıksız geçirilen süre kadınlarda 2,4 yıl, erkeklerde 1,7 yıl daha kısa hesaplandı.
Ruh sağlığı alanındaki fark daha büyüktü. Yalnızlık ve sosyal izolasyonu birlikte yaşayan kadınların ruhsal bozukluklar olmadan geçireceği süre yaklaşık 3,7 yıl; erkeklerin ise yaklaşık 5,8 yıl daha kısa bulundu.
Lu Qi, araştırma sonuçlarının erkeklerin yalnızlıktan daha fazla etkilenebileceğine işaret ettiğini söyledi. Çalışma, bu farkın nedenini ortaya koymuyor.
SAĞLIKLI ALIŞKANLIKLARIN ETKİSİ SINIRLI KALDI
İyi beslenmek, egzersiz yapmak, yeterince uyumak ve sigara içmemek, sosyal izolasyonla bağlantılı hastalıksız yaşam süresi kaybının bir bölümünü azaltabiliyor. Ancak araştırmada, bu alışkanlıkların yalnızlıkla bağlantılı sağlık risklerini aynı ölçüde azaltmadığı görüldü.
Araştırmacılar, sonuçların yalnızlık ve sosyal izolasyon ile sağlıklı yaşam süresi arasındaki ilişkiye dair bulgular sunduğunu belirtiyor. Çalışma, yalnızlığın tek başına hastalığa neden olduğunu göstermiyor; hesaplanan süreler de her birey için geçerli kesin tahminler değil.
Arife SALMAN
