Diyabet tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar, kilo verdirici etkileri nedeniyle son dönemde geniş kitlelerin ilgisini çekiyor. Ancak uzmanlar, bu ilaçların tıbbi amaç dışında ve bilinçsiz kullanımının ciddi sağlık riskleri doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
Özellikle Ozempic ve Wegovy gibi semaglutid içerikli ilaçlar, Tip 2 Diyabet ve obezite tedavisinde kullanılıyor. Bu ilaçlar, vücutta GLP-1 hormonunun etkisini taklit ederek insülin salınımını artırıyor, karaciğerde glukoz üretimini azaltıyor ve mide boşalmasını yavaşlatıyor. Bu mekanizma sayesinde iştah azalırken kilo kaybı da sağlanabiliyor. Benzer şekilde Mounjaro da hem diyabet kontrolü hem de kilo yönetiminde etkili sonuçlar sunan ilaçlar arasında yer alıyor.
Ancak bu ilaçların sosyal medya etkisiyle diyabet hastası olmayan kişiler tarafından da kullanılmaya başlanması, uzmanlara göre önemli bir risk oluşturuyor. İlacın güvenli kullanımı için mutlaka doktor kontrolü ve tıbbi gereklilik şartı aranıyor.
En sık görülen yan etkiler arasında bulantı, kusma, ishal ve kabızlık gibi sindirim sistemi sorunları bulunuyor. Bu etkilerin genellikle tedavinin ilk dönemlerinde ortaya çıktığı ve doz ayarlamasıyla azalabildiği belirtiliyor.
Öte yandan daha nadir ancak ciddi riskler de söz konusu. Uzmanlar, pankreas iltihabı, safra kesesi hastalıkları ve böbrek fonksiyonlarında bozulma gibi durumlara dikkat çekiyor. Ayrıca bazı tiroit hastalıkları bulunan bireylerde bu ilaçların kullanımının sınırlı olduğu ifade ediliyor.
Hızlı kilo kaybına bağlı olarak kas kaybı, güçsüzlük ve tedavi bırakıldıktan sonra hızlı kilo alımı gibi etkiler de bildiriliyor. Bu durumların özellikle kontrolsüz kullanımda daha belirgin hale geldiği vurgulanıyor.
Dünya Sağlık Örgütü ise obezite tedavisinde bu tür ilaçların kullanılabileceğini belirtirken, uzun dönem güvenliğine ilişkin verilerin henüz sınırlı olduğuna dikkat çekiyor. Kurum, ilaç tedavisinin tek başına yeterli olmayacağını, sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite ile desteklenmesi gerektiğini vurguluyor.
Son yıllarda bu ilaçların kullanımının özellikle ABD’de hızla arttığı, bazı bölgelerde obezite oranları ile ilaç kullanım oranları arasında paralellik bulunduğu da dikkat çekiyor.
Uzmanlar, diyabet ilaçlarının kilo verme amacıyla bilinçsiz kullanımının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirterek, bu tür tedavilerin yalnızca hekim kontrolünde uygulanması gerektiğinin altını çiziyor.
Özden KARAKAYA
