Ticaret Bakanlığı, yenilenmiş elektronik ürün sistemini genişleten yeni bir düzenleme hazırladı. Mevcut uygulamada yer alan cep telefonu, tablet, bilgisayar ve oyun konsollarına ek olarak artık televizyonlar da yenilenmiş ürün kategorisine dahil edilecek. Yeni düzenleme ile tüketici haklarının güçlendirilmesi ve denetim mekanizmalarının daha etkin hale getirilmesi hedefleniyor.
Hazırlanan “Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik Taslağı” kapsamında, kullanılmış elektronik cihazların belirli standartlara uygun şekilde yenilenerek yeniden satışa sunulması planlanıyor. Bu adımla hem ekonomik değer oluşturulması hem de elektronik atıkların azaltılması amaçlanıyor.
YÜBİS İLE DİJİTAL TAKİP DÖNEMİ
Düzenlemenin en dikkat çeken unsurlarından biri “Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS)” oldu. Yeni sistem sayesinde yenileme süreçleri baştan sona dijital ortamda izlenecek ve her ürün için elektronik sertifika oluşturulacak.
YÜBİS ile yetkili satıcılar ve yenileme merkezleri düzenli olarak denetlenecek. Böylece çalıntı ya da kaçak ürünlerin tespiti kolaylaşacak. Tüketiciler de sistem üzerinden ürünlere ilişkin bilgilere erişebilecek. Bu kapsamda tüm yenileme merkezleri ve satıcıların sisteme kayıt olması zorunlu olacak.
Yeni düzenleme, sektörde yaşanabilecek suistimallerin önüne geçmeyi de hedefliyor. Buna göre, yenilenmiş bir ürünün yeniden yenilenebilmesi için en az 30 gün şartı getirilecek. Satış ve ödeme süreçleri daha sıkı denetlenecek, yetki belgesi kriterleri ağırlaştırılacak.
Ayrıca yenileme merkezlerinin faaliyet gösterebilmesi için belirli teknik ve mali yeterlilikleri sağlaması zorunlu hale getirilecek.
“BEYAZ LİSTE” VE DENETİM KOMİSYONU GELİYOR
Düzenleme kapsamında elektronik kimlik bilgisi bulunan cihazların yenilenebilmesi için “beyaz liste” şartı aranacak. Bu sayede cihazların geçmiş kullanım verileri doğrulanabilecek.
Öte yandan denetim süreçlerini yürütmek üzere Bakanlık bünyesinde bir komisyon kurulacak. Komisyon, gerekli durumlarda uyarı, yetki askıya alma veya iptal kararları verebilecek.
Yeni düzenlemeyle birlikte yenilenmiş ürün pazarının daha şeffaf, güvenilir ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması hedeflenirken, televizyonların da sisteme dahil edilmesiyle daha geniş bir ürün grubunun ekonomiye kazandırılması ve israfın azaltılması amaçlanıyor.
Özden KARAKAYA
