İstiklal Marşı’nın şairi Mehmet Akif Ersoy, 20 Aralık 1873’te İstanbul’un Fatih ilçesine bağlı Sarıgüzel semtinde dünyaya geldi. Babası, Fatih Medresesi müderrislerinden ve Osmanlı’nın Arnavutluk bölgesindeki İpek kazasından İstanbul’a gelen İpekli Mehmet Tahir Efendi, annesi ise aslen Buharalı olan Emine Şerife Hanım’dı.
İlk eğitimini babasından alan Ersoy, dört yaşında Emir Buhari Mektebi’nde öğrenim hayatına başladı. Daha sonra Fatih İbtidaisi ve Fatih Merkez Rüştiyesi’nde eğitim gördü. Rüştiye yıllarında şiire ilgi duymaya başlayan Ersoy’un okuduğu ilk manzum eser, Fuzuli’nin Leyla ve Mecnun’u oldu.
Üç yıllık rüştiyenin ardından Mülkiye Mektebi’ne giren Ersoy, burada hazırlık sınıfı olarak açılan Mülkiye İdadisi’ne devam etti. Ancak 1888’de babasının vefatı ve evlerinin yandığı büyük yangın, hayatında önemli bir kırılma noktası oldu. Ailesinin geçimini sağlamak amacıyla Mülkiye’den ayrılan Ersoy, iş garantisi nedeniyle Veteriner Yüksekokulu’na geçti.
MESLEK HAYATI VE EDEBİ ÇALIŞMALARI
Halkalı Baytar ve Ziraat Mektebi’ni birincilikle bitiren Ersoy, Orman ve Maadin ve Ziraat Nezareti’nde müfettiş muavini olarak göreve başladı. Bu görev sırasında Osmanlı coğrafyasının farklı bölgelerini gezerek halkı yakından tanıma fırsatı buldu.
Ersoy’un ilk matbu eserleri 1890’lı yıllarda yayımlandı. Hazine-i Fünun Dergisi’nde gazelleri, Mektep Mecmuası’nda ise çeşitli şiirleri yayımlanan Ersoy, bir dönem “Sa’di” mahlasını kullandı. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra Sırat-ı Müstakim (daha sonra Sebilü’r-Reşad) dergisinin başyazarlığını üstlendi.
1911’de şiirlerini bir araya getirdiği Safahat’ın ilk kitabı yayımlandı. Ersoy, tüm şiirlerini yedi kitaptan oluşan Safahat’ta topladı. Eserde Osmanlı toplumunun sosyal yapısı, aydınlar, savaş yılları ve milli mücadele dönemi ele alındı.
MİLLİ MÜCADELE VE İSTİKLAL MARŞI
Milli Mücadele yıllarında Anadolu’ya geçen Ersoy, 5 Haziran 1920’de Burdur milletvekili olarak Birinci Meclis’e girdi. Ankara’da Taceddin Dergâhı’nda kaldığı dönemde İstiklal Marşı’nı kaleme aldı.
Para ödülü nedeniyle yarışmaya katılmak istemeyen Ersoy, Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Tanrıöver’in ısrarı üzerine marşı yazdı. İstiklal Marşı, 12 Mart 1921’de Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından milli marş olarak kabul edildi. Ersoy, kendisine verilen 500 liralık ödülü bir hayır kurumuna bağışladı.
1923’te Mısır’a giden Mehmet Akif Ersoy, uzun yıllar burada yaşadı ve Kahire Üniversitesi’nde Türk edebiyatı dersleri verdi. Sağlık sorunlarının artması üzerine 1936’da İstanbul’a dönen Ersoy, 27 Aralık 1936’da Beyoğlu’ndaki Mısır Apartmanı’nda hayatını kaybetti.
İstiklal Şairi Mehmet Akif Ersoy’un kabri, Edirnekapı Şehitliği’nde bulunuyor. Ersoy, “vatan şairi” ve “milli şair” kimliğiyle Türk milletinin hafızasında önemli bir yer tutmaya devam ediyor.
Esra MOLLA ÇETİN
